Teker değişimi ve poliüretan kaplama
Teker değişimi, aşınan yük tekeri, tandem makara ve direksiyon tekerinin yenilenmesidir. Çelik Endüstri poliüretan sertliğini zemine göre seçer: pürüzlü betonda yumuşak kaplama hızlı aşınır, epoksi zeminde sert kaplama kayar. Değişim çoğunlukla yerinde yapılır.
Teker, forklift ve transpalette en çok gözden kaçan aşınma kalemi. Değişimi ucuz ve hızlı olduğu için ertelenir; oysa aşınmış teker makineyi ağırlaştırır, zemine iz bırakır, çekişi düşürür ve en sonunda rulmanı da götürür.
Teker tipleri
- Yük tekeri: çatalın altında, yükün ağırlığını taşır. En hızlı aşınan grup.
- Tandem makara: ikili çalışır, yükü dengeli dağıtır. Çift olarak değişir.
- Direksiyon tekeri: çekiş ve yönlendirme sağlar. Aşındığında önce çekiş kaybı, sonra manevra zorluğu görülür.
Zemine göre sertlik seçimi
Teker değişiminde asıl karar kaplama sertliğidir ve bu karar makineye değil zemine bakılarak verilir.
| Zemin | Uygun kaplama | Yanlış seçimde |
|---|---|---|
| Pürüzlü, dökümlü beton | Sert poliüretan | Yumuşak kaplama hızla aşınır |
| Epoksi kaplı düzgün zemin | Orta-yumuşak poliüretan | Sert kaplama kayar, çekiş kaybolur |
| Toz ve talaşlı ortam | Sert poliüretan | Toz zımpara etkisi yapar |
| Açık saha, dış zemin | Dolgu lastik | Poliüretan çatlar ve parçalanır |
Zemin tipini söylemeniz yeterli; sertliği biz belirliyoruz. Yanlış seçilen teker hem makineyi hem zemini yoruyor.
Teker mi bozuk, rulman mı
Ayrım basit ve kendiniz de yapabilirsiniz: makineyi hafifçe kaldırıp tekeri elle çevirin. Serbest dönüyorsa sorun kaplamada; zorlanıyor ya da hiç dönmüyorsa rulman kilitlenmiştir.
Rulman kilitlenmesinin sahadaki en sık nedeni tekerin altına dolanan streç film ve ambalaj ipi. Bu, düzenli temizlikle tamamen önlenebilir bir arıza — üstelik hiçbir parça maliyeti yok.
Tekerin değişme zamanı geldi mi
Teker aşınması yavaş ilerlediği için gözden kaçıyor. Şu belirtilerden biri varsa ölçüm zamanı gelmiş demektir:
- Zeminde iz: makinenin geçtiği yerde siyah çizgi kalıyorsa kaplama dağılmaya başlamıştır.
- Makine ağırlaştı: aynı yükü çekmek eskisinden zor geliyorsa çap düşmüş ve yuvarlanma direnci artmıştır.
- Titreşim ve ses: düz zeminde sarsıntı, kaplamanın düzensiz aşındığını gösterir.
- Görünen metal: poliüretanın altındaki göbek görünür hale geldiyse değişim gecikmiştir; bu noktada zemin de zarar görüyor.
Rulman değişiminde tekerin durumu da kontrol ediliyor. Kilitli bir rulmanla bir süre çalışılmışsa kaplama tek noktadan düzleşmiş olur; bu durumda yalnız rulmanı değiştirmek titreşimi ortadan kaldırmıyor.
Yeni teker mi, kaplama yenileme mi
Poliüretan teker iki parçadan oluşuyor: içteki metal ya da döküm göbek ve dışındaki kaplama. Aşınan neredeyse her zaman kaplama; göbek sağlam kalıyor. Bu durumda göbeği atmadan üzerine yeniden kaplama yaptırmak mümkün.
Kaplama yenileme özellikle iki durumda mantıklı: teker ölçüsü standart dışıysa ve hazır muadili bulunmuyorsa, ya da aynı anda çok sayıda teker değişecekse. Buna karşılık göbekte çatlak, yatak yuvasında genişleme ya da mil deliğinde ovalleşme varsa yenileme yapılmıyor — kaplama tutmuyor ve kısa sürede sıyrılıyor.
Hangi yolun uygun olduğunu tekeri gördükten sonra söylüyoruz. Hazır muadili bulunan standart ölçülerde yeni teker genelde hem daha hızlı hem daha ekonomik çıkıyor.
Neden çift değiştiriyoruz
Tandem makaralarda ikisi birlikte değişir. Farklı çapta iki makara yükü dengesiz taşır; yeni takılan da eskisiyle aynı hızda aşınmaya başlar. Yük tekerlerinde de aynı mantık geçerli.
Değişim transpalet ve istif makinesinde yerinde, kısa sürede yapılıyor. Forkliftte teker tipine göre kriko ve özel takım gerekebiliyor; süre uzuyor ama iş yine sahada bitiyor.
Süre ve çalışma şekli
Transpalet ve istif makinesinde teker değişimi yerinde yapılıyor; makine krikoyla kaldırılıp mil sökülüyor ve iş genellikle aynı ziyarette bitiyor. Forkliftte tekerin tipi belirleyici: dolgu lastikte pres gerekiyor ve bu iş atölyede yapılıyor.
Ölçüyü telefonda alabiliyoruz. Teker üzerindeki dış çap, genişlik ve mil deliği ölçüsünü söylerseniz doğru tekeri yanımızda getiriyoruz; ölçü bilinmiyorsa önce bakıp sonra parçayla dönüyoruz. Makineyi getirip götürme gerekirse taşıma ücrete tabi.
Teker aşınmasının en yoğun olduğu bölge için İkitelli OSB servis sayfası, parça seçenekleri için yedek parça sayfası.
Sık sorulan sorular
Teker sertliğini neye göre seçiyorsunuz?
Zemine göre. Pürüzlü ve dökümlü betonda yumuşak poliüretan çabuk aşınıyor; epoksi kaplı düzgün zeminde sert kaplama tutunamayıp kayıyor.
Zemin tipini söylemeniz yeterli, sertliği biz belirliyoruz. Yanlış seçilen teker hem makineyi hem zemini yoruyor ve maliyeti iki taraftan birden çıkarıyor.
Teker mi rulman mı bozuk, nasıl anlaşılır?
Teker elle serbest dönüyorsa sorun kaplamada; dönmüyor ya da zorlanıyorsa rulman kilitlenmiştir.
Rulman kilitlenmesinin en sık nedeni tekerin altına dolanan streç film ve ambalaj ipi. Düzenli temizlik bu arızanın büyük kısmını ortadan kaldırıyor.
Sadece aşınan tekeri değiştirmek yeterli mi?
Tandem makaralarda çift olarak değiştirmek gerekiyor; farklı çapta iki makara yükü dengesiz taşır ve yenisini de hızla bitirir.
Yük tekerlerinde de ikisini birlikte değiştirmek daha doğru sonuç veriyor.
Teker değişimi ne kadar sürüyor?
Transpalet ve istif makinesinde yerinde, kısa sürede yapılıyor. Forkliftte tekerin tipine göre kriko ve özel takım gerekebiliyor; bu durumda süre uzuyor ama iş yine sahada bitiyor.