Kaldırma zincirinden ses geliyor
Zincirden gelen ses çoğu zaman yağlamanın kuruması, zincir uzaması ya da kızak makarasının yataklanmasından gelir. Zincir emniyet parçasıdır: baklada çatlak, kılavuz pimde kayma ya da gözle görülür deformasyon varsa makine kullanımdan alınmalıdır.
Makineyi kullanmayı bırakın
Zincir baklalarında çatlak, kılavuz piminde dışa kayma ya da halkalarda gözle görülür deformasyon varsa makineyi kullanmayı bırakın. Zincirin koptuğu durumda ortaya çıkan sonuç makinenin durması değil, yükün düşmesi oluyor — altında kim varsa onu ilgilendiren bir arıza.
Ses, mekanik arızalar içinde en erken gelen uyarı ve tam da bu yüzden değerli. Zincir bir günde kopmuyor; kuruyor, uzuyor, baklalarda boşluk açılıyor ve bunların hepsi duyulabilir hale geliyor. Sesin ne zaman geldiği — yükte mi boşta mı, inerken mi çıkarken mi — kaynağı belirgin daraltıyor.
Olası nedenler — en sık görülenden nadire
| Olası neden | Nasıl kontrol edilir | Çözüm |
|---|---|---|
| Zincir kurumuş, yağlama bitmiş | Bakla aralarında yağ filmi var mı | Zincir yağı; sesin en sık ve en ucuz nedeni |
| Zincir uzamış | Belirli sayıda baklanın boyu ölçülüp üretici sınırıyla karşılaştırılır | Zincir değişimi — ikisi birlikte yenilenir |
| Kızak makarası yataklanmış | Makara elle serbest dönüyor mu | Makara değişimi; yan takoz da birlikte değerlendirilir |
| İki zincirin gerginliği eşit değil | Çatal yatay mı, tek taraf mı önde | Gerginlik ayarı |
| Zincir makarası (kasnak) aşınmış | Makara yuvasında oyulma ve zincirin oturuşu | Makara değişimi |
| Baklada çatlak ya da pim kayması | Zincir boyunca gözle tarama | Makine kullanımdan alınır, zincir değişir — onarım yapılmaz |
Aramadan önce kendiniz bakabilecekleriniz
- Sesin ne zaman geldiğini belirleyin: yükte mi, boşta mı, inerken mi çıkarken mi?
- Zinciri gözle tarayın — bakla aralarında yağ filmi var mı, yoksa kupkuru mu?
- Kılavuz pimlerinin dışarı doğru kaymış olup olmadığına bakın; kaymışsa makineyi durdurun.
- Çatalı boşta kaldırıp yatay duruyor mu kontrol edin; bir taraf öndeyse zincirler farklı gergin.
- Kızak makaralarını elle çevirmeyi deneyin.
Servise geldiğimizde ne yapıyoruz
İlk iş sesin kaynağını zincirle makara arasında ayırmak; ikisi birbirine çok benzeyen sesler üretiyor. Mast boşta yavaşça kaldırılıp indiriliyor ve ses hangi kotta belirginleşiyor izleniyor. Ardından zincir gözle uçtan uca taranıyor — bu adımda çatlak ya da pim kayması bulunursa teşhis orada bitiyor ve makine kullanımdan alınıyor. Bulunmazsa belirli sayıda baklanın boyu ölçülüp üretici sınırıyla karşılaştırılıyor. Ölçüm iki zincirde ayrı ayrı yapılıyor, çünkü asıl sorun çoğu zaman ikisi arasındaki fark oluyor.
Yerinde mi, atölyede mi
Yağlama, gerginlik ayarı, makara ve takoz değişimi yerinde yapılıyor. Zincir değişimi mast sökümü gerektirdiği ve yükseklikte çalışıldığı için atölyede yürüyor; makineyi kendi aracımızla alıp geri getiriyoruz.
Bu arıza nasıl önlenir
Zincir bakımı, ertelenmesi en kolay ve sonucu en ağır kalemlerden biri. Uzama kademeli ilerlediği için gözle görülmüyor; ölçülmediği sürece kimse geldiğini fark etmiyor ve arıza kendini ancak ses olarak belli ediyor. Önlemenin tamamı iki alışkanlıkta toplanıyor: zincirin düzenli yağlanması ve bakla boyunun periyodik ölçülüp kayda geçirilmesi. Kayıt tutulduğunda uzama hızı görülüyor ve değişim, arıza çıkmadan planlanabiliyor. Tozlu ortamda çalışan makinelerde yağlama aralığı kısaltılıyor, çünkü toz yağla birleşince zımpara etkisi yaratıyor ve zinciri hızlandırılmış biçimde yıpratıyor.
Bu belirti hangi makinelerde görülüyor
Belirti forklift ve istif makinesinde görülüyor; ikisinde de mast grubuna ait. Transpalette kaldırma zinciri bulunmadığı için bu belirti orada karşımıza çıkmıyor.
Zincirden ses geliyor — sık sorulanlar
Zinciri yağlasam ses geçer mi?
Sesin en sık nedeni kuru zincir olduğu için çoğu zaman geçiyor ve bu, hiçbir parça değişmeden kapanan bir iş.
Ama ses yağlamadan sonra da sürüyorsa uzama ya da makara yataklanması var demektir. O noktada ölçüm gerekiyor; yağlamayla üstünü örtmek doğru olmuyor.
Zincirin ikisi birden mi değişmeli?
Evet. Farklı uzamış iki zincir çatalın yatay dengesini bozuyor ve yükün rafa düzgün oturmamasına yol açıyor.
Ayrıca tek başına takılan yeni zincir eskisiyle aynı yükü paylaşamıyor ve hızla ona yetişiyor. İkisini birlikte yenilemek uzun vadede daha ucuz çıkıyor.
Zincirde muadil parça kullanıyor musunuz?
Kullanmıyoruz. Zincirin koptuğu anda ortaya çıkan tablo, makinenin durmasıyla kıyaslanamayacak kadar ağır.
Teker, keçe ve hortum gibi kalemlerde muadil bizim de tercih ettiğimiz seçenek. Sınırı çizen şey parçanın fiyatı değil, arızalandığında ne olduğu — bu ölçüte göre zincir ve çatal muadil grubunun dışında kalıyor.